10/10 2025

MẶT ĐƯỜNG GIẢM ỒN CÔNG NGHỆ NHẬT BẢN

Giải pháp hạ tầng giao thông hiện đại cho đô thị Việt Nam

1. Giới thiệu chung

Ô nhiễm tiếng ồn từ giao thông đang trở thành vấn đề nghiêm trọng tại nhiều thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng… Tiếng ồn từ xe chạy trên mặt đường (rolling noise) chiếm 50–70% tổng tiếng ồn tại khu vực đô thị đông đúc.

Nhằm giảm tác động tiêu cực của tiếng ồn đến dân cư, Nhật Bản – quốc gia tiên phong trong kỹ thuật đường sá – đã phát triển công nghệ Mặt đường giảm ồn (Sound-Absorbing Pavement), được ứng dụng rộng rãi trong:

Đường cao tốc Shuto & Tomei
Đường đô thị Tokyo – Osaka
Tuyến đường gần khu dân cư, bệnh viện, trường học
Các tuyến đường tốc độ cao gần nhà dân

Công nghệ này hoàn toàn phù hợp triển khai tại Việt Nam, đặc biệt trong các khu vực đô thị đông người, đường vành đai, khu dân cư sát đường lớn.

2. Mặt đường giảm ồn là gì?

Mặt đường giảm ồn là loại mặt đường được thiết kế có cấu trúc rỗng, tỷ lệ lỗ rỗng cao, giúp:

Hấp thu âm thanh từ lốp xe
Giảm tiếng ồn lan truyền
Thoát nước bề mặt nhanh hơn
Giảm nguy cơ trượt nước (hydroplaning)

Vật liệu điển hình gồm:

Asphalt rỗng (Porous Asphalt)
Asphalt hai lớp (Double-layer Porous Asphalt)
Lớp phủ polymer hấp thụ âm

Tỷ lệ rỗng có thể đạt 18–22%, giúp triệt tiêu dao động âm thanh ngay tại nguồn phát.

3. Cơ chế giảm ồn – Giải thích kỹ thuật

3.1 Tán xạ & Hấp thụ âm thanh

Khi bánh xe tiếp xúc mặt đường:

Sóng âm bị phân tán nhờ cấu trúc rỗng
Phần lớn âm được hấp thụ vào lỗ rỗng thay vì phản xạ ra môi trường

3.2 Giảm tiếng “nổ lốp” (Air-pumping noise)

Khi xe chạy nhanh, không khí bị nén giữa lốp và mặt đường → tạo tiếng “bụp bụp”.
Mặt đường rỗng giúp khí thoát xuống dưới, giảm áp lực và giảm tiếng ồn.

3.3 Thoát nước nhanh

Lỗ rỗng giúp nước mưa thấm xuống → giảm tiếng “bọp bẹp” do nước bị ép dưới lốp xe.

4. Hiệu quả mang lại (Dựa trên tiêu chuẩn Nhật Bản)

Hiệu quả Thông số thực tế

5. Ứng dụng thực tế tại Nhật Bản

Công nghệ được sử dụng tại:

Tuyến cao tốc Tokyo Metropolitan Expressway
Đường quốc lộ Nhật Bản (National Route 1, 16, 43…)
Khu dân cư đông đúc, gần nhà ở
Tường chắn giảm ồn + mặt đường giảm ồn kết hợp
Đường gần trường học, bệnh viện, nhà ga

5-3

Nhờ hiệu quả cao, Nhật Bản đã chuẩn hóa giải pháp này cho hạ tầng đô thị từ những năm 2000.

6. Lợi ích khi áp dụng cho Việt Nam

Giảm tiếng ồn đô thị, cải thiện chất lượng sống
Thích hợp cho vành đai đô thị, khu dân cư, khu thương mại
Giảm tai nạn giao thông khi trời mưa
Thoát nước tốt → chống ngập úng bề mặt
Tăng độ bám đường → an toàn cho xe máy và ô tô
Giảm chi phí xây dựng tường chắn ồn
Nâng cao tiêu chuẩn đường Việt Nam theo hướng quốc tế

7-4

7. Mặt cắt cấu tạo đề xuất

Mặt đường giảm ồn thường gồm:

Lớp 1: Lớp phủ asphalt rỗng 3–5 cm
Lớp 2: Asphalt rỗng lớp dưới 4–6 cm
Lớp 3: Lớp móng trên (base course)
Lớp 4: Lớp móng dưới (subbase)
Lớp 5: Nền đất đầm chặt

8. Kết luận

Sound-Absorbing Pavement – Mặt đường giảm ồn là giải pháp hạ tầng thông minh, thân thiện với môi trường và đặc biệt cần thiết cho các thành phố lớn ở Việt Nam.

Với kinh nghiệm hàng chục năm phát triển tại Nhật Bản, công nghệ này mang đến: